Search for
Login | Username Password Forgot? | Email: | Create Account
Non English | Entries: 1747 | Views: 55 | Modified: 7 months ago | | Add to My Feeds
Report
Medrese Ne Demek?
September 16th, 2013
Medrese nedir hakkında bilgi paylaşmadan önce wikipedia'dan bilgi vermek istiyorum. Medrese ile ilgili öncelikle kısa bir wiki açıklaması...
Medrese, Müslüman ülkelerde orta ve yüksek öğretimin yapıldığı eğitim kurumlarının genel adı. Medrese kelimesi Arapça ders (???) kökünden gelir.



Medrese hakkında daha fazla bilgi istiyorsanız biraz da ayrıntılı bilgi verelim.

Medrese Ne Demektir?


Medrese, Müslüman ülkelerde orta ve yüksek öğretimin yapıldığı eğitim kurumlarının genel adı. Medrese kelimesi Arapça ders (???) kökünden gelir. Medreselerde ders verenlere müderris, onların yardımcılarına muid, okuyanlara danışmend, sohta veya talebe adı verilir
Tarihçe

Türk İslam devletlerinde medrese geleneği Karahanlılarla başlar. Ayrıca Karahanlılar medrese geleneği ile birlikte burslu öğrencilik sistemini başlatmışlardır. F. Reşit Unat'a göre ise İslam'da ilk medrese Büyük Selçuklu Devleti zamanında Alparslan'ın veziri Nizamülmülk tarafından açılan ve yine onun ismiyle anılan Nizamiye Medreseleri'dir. Necdet Sakaoğlu ise ilk medresenin kurucusu olarak, Nişabur hakimi Emir Nasır bin Sebüktekin'i göstermektedir.
Medreseler Selçuklular'la zirve yapar. En kapsamlı çok yönlü medreseleri Büyük Selçuklular açmıştır. Selçuklu veziri Nizamülmülk tarafından Bağdat'a kurulmuştur. Budizm'deki dinsel eğitim kurumu Vihara'lardan etkilenilerek medreseler açılmıştır. İlk medreselerde ağırlıklı olarak Kuran, kıyas, icma, fıkıh, kelam gibi dini dersler okutulurken, Nizamiye medreselerinde hem pozitif bilimler hem de dini bilimler birlikte okutulmuştur. Bu eğitim sisteminde batinilik ve şiilik arasında fikri mücadele amaçlanmıştır. Selçuklular Anadolu'ya geldikten sonra çeşitli şehirlerde çok sayıda medreseler inşa etmişlerdir. Anadolu'da açılan ilk medrese Danişmentliler döneminde Tokat Niksar'da açılan Yağbasan Medresesi'dir.
Osmanlı Devleti'nin devrinde ilk medrese Orhan Bey zamanında 1330 yılında Orhan Gazi Medresesi olarak İznik'te kurulmuştur. Daha sonra Osmalı Devleti'nin sınırları genişlemesiyle beraber Bursa ve Edirne başta olmak üzere pek çok şehirde medreseler açıldı. İstanbul'un fethinden sonra üst seviyedeki eğitim kurumları başkentte yoğunlaştı.
1331-1451 yılları arasında 82 adet medrese kurulmuştur.
1463-1471 yılları arasında kurulanlara Fatih medreseleri ya da Sahn-ı seman medreseleri denilir (Bu medreselerle birlikte süreye dayalı eğitim, ders geçme sistemine dayalı eğitime dönüştürülmüştür).
1550-1557 yılları arasında kurulanlaraysa Süleymaniye medreseleri denir. Osmanlı Devleti'nin ilk tıp okulu Darüttıp Süleymaniye medreselerinde yer almıştır. Tıbbi bilgilerin uygulamalarının yapıldığı Darüşşifa ve diğer bazı bölümler olan Darülakakir (Eczane), Darüzziyafe, Tabhane ve İmarethane ilk kez Süleymaniye medreselerinde yer almıştır.
Başlangıçta bütün eğitim faaliyetlerinin yapıldığı kurum olan medreseler, Tanzimat Döneminde yeni mesleki okulların açılması ile sadece din eğitimi verilen okullar haline getirildi. Osmanlı devletinin son döneminde medreselerin ders programında ve teşkilat yapısında yeni düzenlemeler yapıldı. 1914 yılında Darü-l hilafeti-l Aliyye adı altında birleştirilen medreseler, Milli Mücadeleden sonra 03.03.1924 tarih ve 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun birinci maddesi olan "Türkiye dahilindeki bütün müessesat-ı ilmiye ve tedrisiye Maarif Vekaleti'ne merbuttur" ifadesi ile Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmış ve zamanın Milli Eğitim Bakanı Vasıf Bey de 13.03.1924 tarihli genelgesiyle medreseler üzerindeki tasarruf hakkını kullanarak medreseleri kapatmıştır.
Mimari

Anadolu'da bulunan medrese yapıları kubbeli ve eyvanlı olmak üzere iki tip gelişim göstermiştir. Bu süreç içinde sürekli bir yenilik ve gelişim arayışı izlenebilmektedir. Esasları değişmeyen bir plan şemasından hareketle bu denli varsıl bir mimarinin çeşitliliğinin ortaya konulması, Türk sanatının büyük dinamizmini ve köklerinin sağlamlığını göstermektedir (Aslanapa,1973).
Kubbeli Medreseler

Medreselerde avlunun üzeri büyük bir kubbe ile örtülünce, kubbeli medrese planı ortaya çıkmıştır. Anadolu'da başlayan kubbeli medreseler devamlı bir gelişme göstererek, toplu mekan anlayışıyla Osmanlı'nın büyük camileri mimarisine bir hazırlık olmuştur (Aslanapa,1973).
1- Caca Bey Medresesi - Kırşehir
2- Ertokuş Medresesi - Isparta Atabey
3- Karatay Medresesi - Konya
4- İnce Minareli Medrese - Konya
Eyvanlı Avlulu Medreseler

1- Çifte Medrese - Erzurum
2- Sırçalı Medrese - Konya
3- Taş Medrese - Akşehir
4- Huand Hatun Medresesi - Kayseri
5- Avgunu Medresesi - Kayseri
6- Gök Medrese - Sivas
Çeşitli Medreseler

1- Genel medrese (Arapça: ????? ?????, Medrese-i ameh),
2- Özel medrese (Arapça: ????? ?????, Medrese-i hassa),
3- Dini medrese (Arapça: ????? ??????, Medrese-i diniyye),
4- İslami medrese (Arapça: ????? ????????, Medrese-i islamiyye),
5- Üniversite Medrese-i cemi'a.
Medreselerde verilen dersler

1- Sarf, Nahv (Morfoloji, cümle bilgisi)
2- Mantık
3- Hadis
4- Tefsir (Kuran yorumu)
5- Adab-ı bahis (Konuşma adabı)
6- Vaaz
7- Belagat (Güzel konuşma, retorik)
8- Kelam
9- Hikmet
10- Fıkıh ( İslam Hukuku )
11- Faraiz (Miras hukuku)
12- Akaid (İnanç esasları)
13- Usul-ü fıkıh
14- İlm-i heyet (Astronomi ve astroloji)
15- İlm-i hesap
Medreselerde ağırlıklı olarak Kuran, kıyas, icma, fıkıh, kelam gibi dini dersler okutulurken, Nizamiye medreselerinde hem pozitif bilimler hem de dini bilimler birlikte okutulmuştur. Bu eğitim sisteminde batinilik ve şiilik arasında fikri mücadele amaçlanmıştır.

Medrese Kelime Anlamı (TDK)


Medrese Nedir: Ar. Medrese a. 1. din b. İslam ülkelerinde, genellikle İslam dini kurallarına uygun bilimlerin okutulduğu yer: “Geceleri de ya bir cami ya da bir Medrese köşesinde kıvrılır yatarmış.” -Y. K. Karaosmanoğlu. 2. esk. Fakülte. Güncel Türkçe Sözlük
Medrese Ne Demek: İslam ülkelerinde, görenekçi yöntemlerle yürütülen öğretim kurumu. BSTS / Tarih Terimleri Sözlüğü 1974
Medrese Anlami Nedir: Balıkesir ili, Balya ilçesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi.

More from Web Hattı - Türkiyenin En Güncel Forumu

Medrese Ne Demek? 13 Sep 16
Mch Nedir? 13 Sep 16
Materyal Ne Demek? 13 Sep 16
Hümanizm Ne Demek? 13 Sep 16
Hareket Ne Demek? 13 Sep 16
Homojen Ne Demek? 13 Sep 16
Hoyuk Nedir? 13 Sep 16

^ Back To Top